Cirkonijum
- Protoni
- 40
- Neutroni
- 50
- Elektroni
- 40
Broj neutrona je prikazan za cirkonijum-90, najčešći izotop. Drugi izotopi imaju više ili manje neutrona.
Elektroni po ljuskama
- K2
- L8
- M18
- N10
- O2
Čvrst, sivi metal otporan na koroziju koji gotovo ne upija neutrone, zbog čega je idealan za oblaganje nuklearnog goriva. Njegov oksidni kristal, kubni cirkonijum, popularna je zamena za dijamant.
Za šta se koristi
- Košuljice gorivnih šipki u nuklearnim reaktorima
- Keramički noževi i zubne krunice
- Kubni cirkonijum kao drago kamenje
Zanimljivost
Kristali cirkona iz Zapadne Australije, stari oko 4,4 milijarde godina, najstariji su poznati delići Zemlje.
Svojstva
- Atomski broj
- 40
- Atomska masa
- 91,224 u
- Grupa, perioda, blok
- 4, 5, d-blok
- Stanje na sobnoj temperaturi
- Čvrsto
- Tačka topljenja
- 1.855 °C
- Tačka ključanja
- 4.377 °C
- Gustina
- 6,52 g/cm³
- Elektronegativnost
- 1,33
- Prva energija jonizacije
- 640 kJ/mol
- Elektronska konfiguracija
- [Kr] 4d2 5s2
- Izgled
- Srebrnobeo
- Otkriće
- 1789Martin Heinrich Klaproth
- Poreklo
- U prirodi, od nastanka Zemlje
Da li je ovaj element radioaktivan? Ne.
Cirkonijum-90 ima 40 protona i 50 neutrona, odnosno 1,25 neutrona na svaki proton. Težim jezgrima treba više neutrona da bi protoni bili razmaknuti, a ovaj odnos je unutar uske zone u kojoj jaka nuklearna sila nadvladava električno odbijanje protona.
Samo od sebe, ovo jezgro se nikada neće raspasti.
Prikaži podatke kao tabelu
| Izotop | Protoni | Neutroni | Stabilnost |
|---|---|---|---|
| Vodonik-1 | 1 | 0 | Stabilan |
| Helijum-4 | 2 | 2 | Stabilan |
| Litijum-7 | 3 | 4 | Stabilan |
| Berilijum-9 | 4 | 5 | Stabilan |
| Bor-11 | 5 | 6 | Stabilan |
| Ugljenik-12 | 6 | 6 | Stabilan |
| Azot-14 | 7 | 7 | Stabilan |
| Kiseonik-16 | 8 | 8 | Stabilan |
| Fluor-19 | 9 | 10 | Stabilan |
| Neon-20 | 10 | 10 | Stabilan |
| Natrijum-23 | 11 | 12 | Stabilan |
| Magnezijum-24 | 12 | 12 | Stabilan |
| Aluminijum-27 | 13 | 14 | Stabilan |
| Silicijum-28 | 14 | 14 | Stabilan |
| Fosfor-31 | 15 | 16 | Stabilan |
| Sumpor-32 | 16 | 16 | Stabilan |
| Hlor-35 | 17 | 18 | Stabilan |
| Argon-40 | 18 | 22 | Stabilan |
| Kalijum-39 | 19 | 20 | Stabilan |
| Kalcijum-40 | 20 | 20 | Stabilan |
| Skandijum-45 | 21 | 24 | Stabilan |
| Titan-48 | 22 | 26 | Stabilan |
| Vanadijum-51 | 23 | 28 | Stabilan |
| Hrom-52 | 24 | 28 | Stabilan |
| Mangan-55 | 25 | 30 | Stabilan |
| Gvožđe-56 | 26 | 30 | Stabilan |
| Kobalt-59 | 27 | 32 | Stabilan |
| Nikl-58 | 28 | 30 | Stabilan |
| Bakar-63 | 29 | 34 | Stabilan |
| Cink-64 | 30 | 34 | Stabilan |
| Galijum-69 | 31 | 38 | Stabilan |
| Germanijum-74 | 32 | 42 | Stabilan |
| Arsen-75 | 33 | 42 | Stabilan |
| Selen-80 | 34 | 46 | Stabilan |
| Brom-79 | 35 | 44 | Stabilan |
| Kripton-84 | 36 | 48 | Stabilan |
| Rubidijum-85 | 37 | 48 | Stabilan |
| Stroncijum-88 | 38 | 50 | Stabilan |
| Itrijum-89 | 39 | 50 | Stabilan |
| Cirkonijum-90 | 40 | 50 | Stabilan |
| Niobijum-93 | 41 | 52 | Stabilan |
| Molibden-98 | 42 | 56 | Stabilan |
| Tehnecijum-98 | 43 | 55 | Poluraspad: oko 4,2 miliona godina |
| Rutenijum-102 | 44 | 58 | Stabilan |
| Rodijum-103 | 45 | 58 | Stabilan |
| Paladijum-106 | 46 | 60 | Stabilan |
| Srebro-107 | 47 | 60 | Stabilan |
| Kadmijum-114 | 48 | 66 | Stabilan |
| Indijum-115 | 49 | 66 | Stabilan |
| Kalaj-120 | 50 | 70 | Stabilan |
| Antimon-121 | 51 | 70 | Stabilan |
| Telur-130 | 52 | 78 | Stabilan |
| Jod-127 | 53 | 74 | Stabilan |
| Ksenon-132 | 54 | 78 | Stabilan |
| Cezijum-133 | 55 | 78 | Stabilan |
| Barijum-138 | 56 | 82 | Stabilan |
| Lantan-139 | 57 | 82 | Stabilan |
| Cerijum-140 | 58 | 82 | Stabilan |
| Prazeodijum-141 | 59 | 82 | Stabilan |
| Neodijum-142 | 60 | 82 | Stabilan |
| Prometijum-145 | 61 | 84 | Poluraspad: oko 17,7 godina |
| Samarijum-152 | 62 | 90 | Stabilan |
| Evropijum-153 | 63 | 90 | Stabilan |
| Gadolinijum-158 | 64 | 94 | Stabilan |
| Terbijum-159 | 65 | 94 | Stabilan |
| Disprozijum-164 | 66 | 98 | Stabilan |
| Holmijum-165 | 67 | 98 | Stabilan |
| Erbijum-166 | 68 | 98 | Stabilan |
| Tulijum-169 | 69 | 100 | Stabilan |
| Iterbijum-174 | 70 | 104 | Stabilan |
| Lutecijum-175 | 71 | 104 | Stabilan |
| Hafnijum-180 | 72 | 108 | Stabilan |
| Tantal-181 | 73 | 108 | Stabilan |
| Volfram-184 | 74 | 110 | Stabilan |
| Renijum-187 | 75 | 112 | Stabilan |
| Osmijum-192 | 76 | 116 | Stabilan |
| Iridijum-193 | 77 | 116 | Stabilan |
| Platina-195 | 78 | 117 | Stabilan |
| Zlato-197 | 79 | 118 | Stabilan |
| Živa-202 | 80 | 122 | Stabilan |
| Talijum-205 | 81 | 124 | Stabilan |
| Olovo-208 | 82 | 126 | Stabilan |
| Bizmut-209 | 83 | 126 | Stabilan |
| Polonijum-209 | 84 | 125 | Poluraspad: oko 124 godine |
| Astat-210 | 85 | 125 | Poluraspad: oko 8,1 sata |
| Radon-222 | 86 | 136 | Poluraspad: oko 3,8 dana |
| Francijum-223 | 87 | 136 | Poluraspad: oko 22 minuta |
| Radijum-226 | 88 | 138 | Poluraspad: oko 1.600 godina |
| Aktinijum-227 | 89 | 138 | Poluraspad: oko 21,8 godina |
| Torijum-232 | 90 | 142 | Poluraspad: oko 14 milijardi godina |
| Protaktinijum-231 | 91 | 140 | Poluraspad: oko 32.800 godina |
| Uranijum-238 | 92 | 146 | Poluraspad: oko 4,5 milijardi godina |
| Neptunijum-237 | 93 | 144 | Poluraspad: oko 2,1 miliona godina |
| Plutonijum-244 | 94 | 150 | Poluraspad: oko 80 miliona godina |
| Americijum-243 | 95 | 148 | Poluraspad: oko 7.370 godina |
| Kirijum-247 | 96 | 151 | Poluraspad: oko 15,6 miliona godina |
| Berklijum-247 | 97 | 150 | Poluraspad: oko 1.380 godina |
| Kalifornijum-251 | 98 | 153 | Poluraspad: oko 900 godina |
| Ajnštajnijum-252 | 99 | 153 | Poluraspad: oko 472 dana |
| Fermijum-257 | 100 | 157 | Poluraspad: oko 100 dana |
| Mendeljevijum-258 | 101 | 157 | Poluraspad: oko 51 dan |
| Nobelijum-259 | 102 | 157 | Poluraspad: oko 58 minuta |
| Lorensijum-266 | 103 | 163 | Poluraspad: oko 11 sati |
| Raderfordijum-267 | 104 | 163 | Poluraspad: otprilike sat vremena |
| Dubnijum-268 | 105 | 163 | Poluraspad: otprilike jedan dan |
| Siborgijum-269 | 106 | 163 | Poluraspad: otprilike 10 minuta |
| Borijum-270 | 107 | 163 | Poluraspad: oko jedan minut |
| Hasijum-269 | 108 | 161 | Poluraspad: oko 15 sekundi |
| Majtnerijum-278 | 109 | 169 | Poluraspad: nekoliko sekundi |
| Darmštatijum-281 | 110 | 171 | Poluraspad: oko 13 sekundi |
| Rendgenijum-282 | 111 | 171 | Poluraspad: manje od dva minuta |
| Kopernicijum-285 | 112 | 173 | Poluraspad: oko 30 sekundi |
| Nihonijum-286 | 113 | 173 | Poluraspad: oko 10 sekundi |
| Flerovijum-289 | 114 | 175 | Poluraspad: oko 2 sekunde |
| Moskovijum-290 | 115 | 175 | Poluraspad: manje od sekunde |
| Livermorijum-293 | 116 | 177 | Poluraspad: oko 60 milisekundi |
| Tenesin-294 | 117 | 177 | Poluraspad: oko 50 milisekundi |
| Oganeson-294 | 118 | 176 | Poluraspad: manje od milisekunde |
Kako su raspoređeni elektroni
Elektroni popunjavaju orbitale od najniže energije naviše. Svaka kućica prima najviše dva elektrona suprotnih spinova, a unutar podljuske elektroni se prvo raspoređuju pojedinačno, pa se tek onda sparuju. Potpuna konfiguracija je 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s2 3d10 4p6 5s2 4d2.
- 1s2
- 2s2
- 2p6
- 3s2
- 3p6
- 4s2
- 3d10
- 4p6
- 5s2
- 4d2
Gde se nalazi
Cirkonijum se nalazi u 5. periodi i 4. grupi. Grupa je kolona koju deli sa elementima koji se ponašaju slično. Perioda govori da elektroni zauzimaju 5 ljuski. U spoljašnjoj ljusci ima 2 elektrona i pripada d-bloku, nazvanom po vrsti orbitale koju popunjavaju njegovi poslednji elektroni.