Aktinijum
- Protoni
- 89
- Neutroni
- 138
- Elektroni
- 89
Broj neutrona je prikazan za aktinijum-227, najdugovečniji izotop. Drugi izotopi imaju više ili manje neutrona.
Elektroni po ljuskama
- K2
- L8
- M18
- N32
- O18
- P9
- Q2
Srebrnast radioaktivan metal koji u mraku svetli bledoplavo. Po njemu je nazvana serija aktinoida koja sledi.
Za šta se koristi
- Aktinijum-225 za ciljanu terapiju raka
- Izvori neutrona, u kombinaciji sa berilijumom
Zanimljivost
Aktinijum-227 je oko 150 puta radioaktivniji od radijuma.
Svojstva
- Atomski broj
- 89
- Atomska masa
- [227] u
- Grupa, perioda, blok
- 3, 7, f-blok
- Stanje na sobnoj temperaturi
- Čvrsto
- Tačka topljenja
- 1.227 °C
- Tačka ključanja
- 3.227 °C
- Gustina
- 10 g/cm³
- Elektronegativnost
- 1,10
- Prva energija jonizacije
- 499 kJ/mol
- Elektronska konfiguracija
- [Rn] 6d1 7s2
- Otkriće
- 1899André-Louis Debierne
- Poreklo
- U prirodi samo u tragovima, iz raspada težih elemenata
Da li je ovaj element radioaktivan? Da.
Sa 89 protona koji se međusobno odbijaju, ovo jezgro je preveliko da bi ga jaka nuklearna sila, koja deluje samo na kratkim rastojanjima, zauvek držala na okupu. Svi izotopi ovog elementa su radioaktivni; najdugovečniji, aktinijum-227, ima vreme poluraspada od oko 21,8 godina.
Sve što ga je bilo kada je Zemlja nastala odavno je nestalo. Ono što danas nalazimo stalno se obnavlja dok se uranijum i torijum raspadaju kroz lanac kraće živećih elemenata.
Vreme poluraspada je vreme za koje se raspadne polovina atoma u uzorku.
Šta se dešava: beta raspad
Neutron u jezgru pretvara se u proton i izbacuje brzi elektron. Atom postaje sledeći element u nizu.
Aktinijum-227 prelazi u torijum-227.
Prikaži podatke kao tabelu
| Izotop | Protoni | Neutroni | Stabilnost |
|---|---|---|---|
| Vodonik-1 | 1 | 0 | Stabilan |
| Helijum-4 | 2 | 2 | Stabilan |
| Litijum-7 | 3 | 4 | Stabilan |
| Berilijum-9 | 4 | 5 | Stabilan |
| Bor-11 | 5 | 6 | Stabilan |
| Ugljenik-12 | 6 | 6 | Stabilan |
| Azot-14 | 7 | 7 | Stabilan |
| Kiseonik-16 | 8 | 8 | Stabilan |
| Fluor-19 | 9 | 10 | Stabilan |
| Neon-20 | 10 | 10 | Stabilan |
| Natrijum-23 | 11 | 12 | Stabilan |
| Magnezijum-24 | 12 | 12 | Stabilan |
| Aluminijum-27 | 13 | 14 | Stabilan |
| Silicijum-28 | 14 | 14 | Stabilan |
| Fosfor-31 | 15 | 16 | Stabilan |
| Sumpor-32 | 16 | 16 | Stabilan |
| Hlor-35 | 17 | 18 | Stabilan |
| Argon-40 | 18 | 22 | Stabilan |
| Kalijum-39 | 19 | 20 | Stabilan |
| Kalcijum-40 | 20 | 20 | Stabilan |
| Skandijum-45 | 21 | 24 | Stabilan |
| Titan-48 | 22 | 26 | Stabilan |
| Vanadijum-51 | 23 | 28 | Stabilan |
| Hrom-52 | 24 | 28 | Stabilan |
| Mangan-55 | 25 | 30 | Stabilan |
| Gvožđe-56 | 26 | 30 | Stabilan |
| Kobalt-59 | 27 | 32 | Stabilan |
| Nikl-58 | 28 | 30 | Stabilan |
| Bakar-63 | 29 | 34 | Stabilan |
| Cink-64 | 30 | 34 | Stabilan |
| Galijum-69 | 31 | 38 | Stabilan |
| Germanijum-74 | 32 | 42 | Stabilan |
| Arsen-75 | 33 | 42 | Stabilan |
| Selen-80 | 34 | 46 | Stabilan |
| Brom-79 | 35 | 44 | Stabilan |
| Kripton-84 | 36 | 48 | Stabilan |
| Rubidijum-85 | 37 | 48 | Stabilan |
| Stroncijum-88 | 38 | 50 | Stabilan |
| Itrijum-89 | 39 | 50 | Stabilan |
| Cirkonijum-90 | 40 | 50 | Stabilan |
| Niobijum-93 | 41 | 52 | Stabilan |
| Molibden-98 | 42 | 56 | Stabilan |
| Tehnecijum-98 | 43 | 55 | Poluraspad: oko 4,2 miliona godina |
| Rutenijum-102 | 44 | 58 | Stabilan |
| Rodijum-103 | 45 | 58 | Stabilan |
| Paladijum-106 | 46 | 60 | Stabilan |
| Srebro-107 | 47 | 60 | Stabilan |
| Kadmijum-114 | 48 | 66 | Stabilan |
| Indijum-115 | 49 | 66 | Stabilan |
| Kalaj-120 | 50 | 70 | Stabilan |
| Antimon-121 | 51 | 70 | Stabilan |
| Telur-130 | 52 | 78 | Stabilan |
| Jod-127 | 53 | 74 | Stabilan |
| Ksenon-132 | 54 | 78 | Stabilan |
| Cezijum-133 | 55 | 78 | Stabilan |
| Barijum-138 | 56 | 82 | Stabilan |
| Lantan-139 | 57 | 82 | Stabilan |
| Cerijum-140 | 58 | 82 | Stabilan |
| Prazeodijum-141 | 59 | 82 | Stabilan |
| Neodijum-142 | 60 | 82 | Stabilan |
| Prometijum-145 | 61 | 84 | Poluraspad: oko 17,7 godina |
| Samarijum-152 | 62 | 90 | Stabilan |
| Evropijum-153 | 63 | 90 | Stabilan |
| Gadolinijum-158 | 64 | 94 | Stabilan |
| Terbijum-159 | 65 | 94 | Stabilan |
| Disprozijum-164 | 66 | 98 | Stabilan |
| Holmijum-165 | 67 | 98 | Stabilan |
| Erbijum-166 | 68 | 98 | Stabilan |
| Tulijum-169 | 69 | 100 | Stabilan |
| Iterbijum-174 | 70 | 104 | Stabilan |
| Lutecijum-175 | 71 | 104 | Stabilan |
| Hafnijum-180 | 72 | 108 | Stabilan |
| Tantal-181 | 73 | 108 | Stabilan |
| Volfram-184 | 74 | 110 | Stabilan |
| Renijum-187 | 75 | 112 | Stabilan |
| Osmijum-192 | 76 | 116 | Stabilan |
| Iridijum-193 | 77 | 116 | Stabilan |
| Platina-195 | 78 | 117 | Stabilan |
| Zlato-197 | 79 | 118 | Stabilan |
| Živa-202 | 80 | 122 | Stabilan |
| Talijum-205 | 81 | 124 | Stabilan |
| Olovo-208 | 82 | 126 | Stabilan |
| Bizmut-209 | 83 | 126 | Stabilan |
| Polonijum-209 | 84 | 125 | Poluraspad: oko 124 godine |
| Astat-210 | 85 | 125 | Poluraspad: oko 8,1 sata |
| Radon-222 | 86 | 136 | Poluraspad: oko 3,8 dana |
| Francijum-223 | 87 | 136 | Poluraspad: oko 22 minuta |
| Radijum-226 | 88 | 138 | Poluraspad: oko 1.600 godina |
| Aktinijum-227 | 89 | 138 | Poluraspad: oko 21,8 godina |
| Torijum-232 | 90 | 142 | Poluraspad: oko 14 milijardi godina |
| Protaktinijum-231 | 91 | 140 | Poluraspad: oko 32.800 godina |
| Uranijum-238 | 92 | 146 | Poluraspad: oko 4,5 milijardi godina |
| Neptunijum-237 | 93 | 144 | Poluraspad: oko 2,1 miliona godina |
| Plutonijum-244 | 94 | 150 | Poluraspad: oko 80 miliona godina |
| Americijum-243 | 95 | 148 | Poluraspad: oko 7.370 godina |
| Kirijum-247 | 96 | 151 | Poluraspad: oko 15,6 miliona godina |
| Berklijum-247 | 97 | 150 | Poluraspad: oko 1.380 godina |
| Kalifornijum-251 | 98 | 153 | Poluraspad: oko 900 godina |
| Ajnštajnijum-252 | 99 | 153 | Poluraspad: oko 472 dana |
| Fermijum-257 | 100 | 157 | Poluraspad: oko 100 dana |
| Mendeljevijum-258 | 101 | 157 | Poluraspad: oko 51 dan |
| Nobelijum-259 | 102 | 157 | Poluraspad: oko 58 minuta |
| Lorensijum-266 | 103 | 163 | Poluraspad: oko 11 sati |
| Raderfordijum-267 | 104 | 163 | Poluraspad: otprilike sat vremena |
| Dubnijum-268 | 105 | 163 | Poluraspad: otprilike jedan dan |
| Siborgijum-269 | 106 | 163 | Poluraspad: otprilike 10 minuta |
| Borijum-270 | 107 | 163 | Poluraspad: oko jedan minut |
| Hasijum-269 | 108 | 161 | Poluraspad: oko 15 sekundi |
| Majtnerijum-278 | 109 | 169 | Poluraspad: nekoliko sekundi |
| Darmštatijum-281 | 110 | 171 | Poluraspad: oko 13 sekundi |
| Rendgenijum-282 | 111 | 171 | Poluraspad: manje od dva minuta |
| Kopernicijum-285 | 112 | 173 | Poluraspad: oko 30 sekundi |
| Nihonijum-286 | 113 | 173 | Poluraspad: oko 10 sekundi |
| Flerovijum-289 | 114 | 175 | Poluraspad: oko 2 sekunde |
| Moskovijum-290 | 115 | 175 | Poluraspad: manje od sekunde |
| Livermorijum-293 | 116 | 177 | Poluraspad: oko 60 milisekundi |
| Tenesin-294 | 117 | 177 | Poluraspad: oko 50 milisekundi |
| Oganeson-294 | 118 | 176 | Poluraspad: manje od milisekunde |
Kako su raspoređeni elektroni
Elektroni popunjavaju orbitale od najniže energije naviše. Svaka kućica prima najviše dva elektrona suprotnih spinova, a unutar podljuske elektroni se prvo raspoređuju pojedinačno, pa se tek onda sparuju. Potpuna konfiguracija je 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s2 3d10 4p6 5s2 4d10 5p6 6s2 4f14 5d10 6p6 7s2 6d1.
- 1s2
- 2s2
- 2p6
- 3s2
- 3p6
- 4s2
- 3d10
- 4p6
- 5s2
- 4d10
- 5p6
- 6s2
- 4f14
- 5d10
- 6p6
- 7s2
- 6d1
Gde se nalazi
Aktinijum spada u aktinoide, red koji se obično izdvaja ispod glavne tabele da bi ona ostala razumne širine. Kod ovih elemenata elektroni popunjavaju unutrašnju f podljusku, pa su hemijski veoma slični. Broj ljuski (7) odgovara periodi (7).