Torijum
- Protoni
- 90
- Neutroni
- 142
- Elektroni
- 90
Broj neutrona je prikazan za torijum-232, najdugovečniji izotop. Drugi izotopi imaju više ili manje neutrona.
Elektroni po ljuskama
- K2
- L8
- M18
- N32
- O18
- P10
- Q2
Slabo radioaktivan, srebrnast metal nazvan po Toru, nordijskom bogu groma. U Zemljinoj kori ga ima oko tri puta više nego uranijuma.
Za šta se koristi
- Potencijalno gorivo za torijumske reaktore
- Mrežice za fenjere (nekada)
- Volframove elektrode za zavarivanje
Zanimljivost
Njegovo vreme poluraspada od 14 milijardi godina duže je od starosti svemira, pa je većina torijuma sa kojim je Zemlja nastala još uvek tu.
Svojstva
- Atomski broj
- 90
- Atomska masa
- 232,04 u
- Grupa, perioda, blok
- 3, 7, f-blok
- Stanje na sobnoj temperaturi
- Čvrsto
- Tačka topljenja
- 1.750 °C
- Tačka ključanja
- 4.788 °C
- Gustina
- 11,72 g/cm³
- Elektronegativnost
- 1,30
- Prva energija jonizacije
- 587 kJ/mol
- Elektronska konfiguracija
- [Rn] 6d2 7s2
- Izgled
- Srebrnast, često sa crnom prevlakom
- Otkriće
- 1829Jöns Jacob Berzelius
- Poreklo
- U prirodi, od nastanka Zemlje
Da li je ovaj element radioaktivan? Da.
Sa 90 protona koji se međusobno odbijaju, ovo jezgro je preveliko da bi ga jaka nuklearna sila, koja deluje samo na kratkim rastojanjima, zauvek držala na okupu. Svi izotopi ovog elementa su radioaktivni; najdugovečniji, torijum-232, ima vreme poluraspada od oko 14 milijardi godina.
To je dovoljno sporo da je veliki deo zaliha sa kojima je Zemlja nastala još uvek tu, polako se raspadajući u stenama, i dovoljno brzo da održava unutrašnjost planete toplom.
Vreme poluraspada je vreme za koje se raspadne polovina atoma u uzorku.
Šta se dešava: alfa raspad
Jezgro izbacuje alfa česticu: zbijen paket od 2 protona i 2 neutrona (jezgro helijuma). Atom postaje element koji se nalazi dva mesta levo.
Torijum-232 prelazi u radijum-228.
Prikaži podatke kao tabelu
| Izotop | Protoni | Neutroni | Stabilnost |
|---|---|---|---|
| Vodonik-1 | 1 | 0 | Stabilan |
| Helijum-4 | 2 | 2 | Stabilan |
| Litijum-7 | 3 | 4 | Stabilan |
| Berilijum-9 | 4 | 5 | Stabilan |
| Bor-11 | 5 | 6 | Stabilan |
| Ugljenik-12 | 6 | 6 | Stabilan |
| Azot-14 | 7 | 7 | Stabilan |
| Kiseonik-16 | 8 | 8 | Stabilan |
| Fluor-19 | 9 | 10 | Stabilan |
| Neon-20 | 10 | 10 | Stabilan |
| Natrijum-23 | 11 | 12 | Stabilan |
| Magnezijum-24 | 12 | 12 | Stabilan |
| Aluminijum-27 | 13 | 14 | Stabilan |
| Silicijum-28 | 14 | 14 | Stabilan |
| Fosfor-31 | 15 | 16 | Stabilan |
| Sumpor-32 | 16 | 16 | Stabilan |
| Hlor-35 | 17 | 18 | Stabilan |
| Argon-40 | 18 | 22 | Stabilan |
| Kalijum-39 | 19 | 20 | Stabilan |
| Kalcijum-40 | 20 | 20 | Stabilan |
| Skandijum-45 | 21 | 24 | Stabilan |
| Titan-48 | 22 | 26 | Stabilan |
| Vanadijum-51 | 23 | 28 | Stabilan |
| Hrom-52 | 24 | 28 | Stabilan |
| Mangan-55 | 25 | 30 | Stabilan |
| Gvožđe-56 | 26 | 30 | Stabilan |
| Kobalt-59 | 27 | 32 | Stabilan |
| Nikl-58 | 28 | 30 | Stabilan |
| Bakar-63 | 29 | 34 | Stabilan |
| Cink-64 | 30 | 34 | Stabilan |
| Galijum-69 | 31 | 38 | Stabilan |
| Germanijum-74 | 32 | 42 | Stabilan |
| Arsen-75 | 33 | 42 | Stabilan |
| Selen-80 | 34 | 46 | Stabilan |
| Brom-79 | 35 | 44 | Stabilan |
| Kripton-84 | 36 | 48 | Stabilan |
| Rubidijum-85 | 37 | 48 | Stabilan |
| Stroncijum-88 | 38 | 50 | Stabilan |
| Itrijum-89 | 39 | 50 | Stabilan |
| Cirkonijum-90 | 40 | 50 | Stabilan |
| Niobijum-93 | 41 | 52 | Stabilan |
| Molibden-98 | 42 | 56 | Stabilan |
| Tehnecijum-98 | 43 | 55 | Poluraspad: oko 4,2 miliona godina |
| Rutenijum-102 | 44 | 58 | Stabilan |
| Rodijum-103 | 45 | 58 | Stabilan |
| Paladijum-106 | 46 | 60 | Stabilan |
| Srebro-107 | 47 | 60 | Stabilan |
| Kadmijum-114 | 48 | 66 | Stabilan |
| Indijum-115 | 49 | 66 | Stabilan |
| Kalaj-120 | 50 | 70 | Stabilan |
| Antimon-121 | 51 | 70 | Stabilan |
| Telur-130 | 52 | 78 | Stabilan |
| Jod-127 | 53 | 74 | Stabilan |
| Ksenon-132 | 54 | 78 | Stabilan |
| Cezijum-133 | 55 | 78 | Stabilan |
| Barijum-138 | 56 | 82 | Stabilan |
| Lantan-139 | 57 | 82 | Stabilan |
| Cerijum-140 | 58 | 82 | Stabilan |
| Prazeodijum-141 | 59 | 82 | Stabilan |
| Neodijum-142 | 60 | 82 | Stabilan |
| Prometijum-145 | 61 | 84 | Poluraspad: oko 17,7 godina |
| Samarijum-152 | 62 | 90 | Stabilan |
| Evropijum-153 | 63 | 90 | Stabilan |
| Gadolinijum-158 | 64 | 94 | Stabilan |
| Terbijum-159 | 65 | 94 | Stabilan |
| Disprozijum-164 | 66 | 98 | Stabilan |
| Holmijum-165 | 67 | 98 | Stabilan |
| Erbijum-166 | 68 | 98 | Stabilan |
| Tulijum-169 | 69 | 100 | Stabilan |
| Iterbijum-174 | 70 | 104 | Stabilan |
| Lutecijum-175 | 71 | 104 | Stabilan |
| Hafnijum-180 | 72 | 108 | Stabilan |
| Tantal-181 | 73 | 108 | Stabilan |
| Volfram-184 | 74 | 110 | Stabilan |
| Renijum-187 | 75 | 112 | Stabilan |
| Osmijum-192 | 76 | 116 | Stabilan |
| Iridijum-193 | 77 | 116 | Stabilan |
| Platina-195 | 78 | 117 | Stabilan |
| Zlato-197 | 79 | 118 | Stabilan |
| Živa-202 | 80 | 122 | Stabilan |
| Talijum-205 | 81 | 124 | Stabilan |
| Olovo-208 | 82 | 126 | Stabilan |
| Bizmut-209 | 83 | 126 | Stabilan |
| Polonijum-209 | 84 | 125 | Poluraspad: oko 124 godine |
| Astat-210 | 85 | 125 | Poluraspad: oko 8,1 sata |
| Radon-222 | 86 | 136 | Poluraspad: oko 3,8 dana |
| Francijum-223 | 87 | 136 | Poluraspad: oko 22 minuta |
| Radijum-226 | 88 | 138 | Poluraspad: oko 1.600 godina |
| Aktinijum-227 | 89 | 138 | Poluraspad: oko 21,8 godina |
| Torijum-232 | 90 | 142 | Poluraspad: oko 14 milijardi godina |
| Protaktinijum-231 | 91 | 140 | Poluraspad: oko 32.800 godina |
| Uranijum-238 | 92 | 146 | Poluraspad: oko 4,5 milijardi godina |
| Neptunijum-237 | 93 | 144 | Poluraspad: oko 2,1 miliona godina |
| Plutonijum-244 | 94 | 150 | Poluraspad: oko 80 miliona godina |
| Americijum-243 | 95 | 148 | Poluraspad: oko 7.370 godina |
| Kirijum-247 | 96 | 151 | Poluraspad: oko 15,6 miliona godina |
| Berklijum-247 | 97 | 150 | Poluraspad: oko 1.380 godina |
| Kalifornijum-251 | 98 | 153 | Poluraspad: oko 900 godina |
| Ajnštajnijum-252 | 99 | 153 | Poluraspad: oko 472 dana |
| Fermijum-257 | 100 | 157 | Poluraspad: oko 100 dana |
| Mendeljevijum-258 | 101 | 157 | Poluraspad: oko 51 dan |
| Nobelijum-259 | 102 | 157 | Poluraspad: oko 58 minuta |
| Lorensijum-266 | 103 | 163 | Poluraspad: oko 11 sati |
| Raderfordijum-267 | 104 | 163 | Poluraspad: otprilike sat vremena |
| Dubnijum-268 | 105 | 163 | Poluraspad: otprilike jedan dan |
| Siborgijum-269 | 106 | 163 | Poluraspad: otprilike 10 minuta |
| Borijum-270 | 107 | 163 | Poluraspad: oko jedan minut |
| Hasijum-269 | 108 | 161 | Poluraspad: oko 15 sekundi |
| Majtnerijum-278 | 109 | 169 | Poluraspad: nekoliko sekundi |
| Darmštatijum-281 | 110 | 171 | Poluraspad: oko 13 sekundi |
| Rendgenijum-282 | 111 | 171 | Poluraspad: manje od dva minuta |
| Kopernicijum-285 | 112 | 173 | Poluraspad: oko 30 sekundi |
| Nihonijum-286 | 113 | 173 | Poluraspad: oko 10 sekundi |
| Flerovijum-289 | 114 | 175 | Poluraspad: oko 2 sekunde |
| Moskovijum-290 | 115 | 175 | Poluraspad: manje od sekunde |
| Livermorijum-293 | 116 | 177 | Poluraspad: oko 60 milisekundi |
| Tenesin-294 | 117 | 177 | Poluraspad: oko 50 milisekundi |
| Oganeson-294 | 118 | 176 | Poluraspad: manje od milisekunde |
Kako su raspoređeni elektroni
Elektroni popunjavaju orbitale od najniže energije naviše. Svaka kućica prima najviše dva elektrona suprotnih spinova, a unutar podljuske elektroni se prvo raspoređuju pojedinačno, pa se tek onda sparuju. Potpuna konfiguracija je 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s2 3d10 4p6 5s2 4d10 5p6 6s2 4f14 5d10 6p6 7s2 6d2.
- 1s2
- 2s2
- 2p6
- 3s2
- 3p6
- 4s2
- 3d10
- 4p6
- 5s2
- 4d10
- 5p6
- 6s2
- 4f14
- 5d10
- 6p6
- 7s2
- 6d2
Gde se nalazi
Torijum spada u aktinoide, red koji se obično izdvaja ispod glavne tabele da bi ona ostala razumne širine. Kod ovih elemenata elektroni popunjavaju unutrašnju f podljusku, pa su hemijski veoma slični. Broj ljuski (7) odgovara periodi (7).