Kalaj
- Protoni
- 50
- Neutroni
- 70
- Elektroni
- 50
Broj neutrona je prikazan za kalaj-120, najčešći izotop. Drugi izotopi imaju više ili manje neutrona.
Elektroni po ljuskama
- K2
- L8
- M18
- N18
- O4
Srebrnast, kovan metal otporan na koroziju. Legiran sa bakrom daje bronzu, a tanak sloj kalaja na čeliku daje beli lim za konzerve.
Za šta se koristi
- Lem za elektroniku
- Kalaisani čelik za konzerve
- Bronza i kositar
Zanimljivost
Na hladnoći beli kalaj može polako da se raspadne u sivi prah, pojava poznata kao kalajna kuga.
Svojstva
- Atomski broj
- 50
- Atomska masa
- 118,71 u
- Grupa, perioda, blok
- 14, 5, p-blok
- Stanje na sobnoj temperaturi
- Čvrsto
- Tačka topljenja
- 232 °C
- Tačka ključanja
- 2.602 °C
- Gustina
- 7,365 g/cm³
- Elektronegativnost
- 1,96
- Prva energija jonizacije
- 709 kJ/mol
- Elektronska konfiguracija
- [Kr] 4d10 5s2 5p2
- Izgled
- Srebrnobeo (beta, β) ili siv (alfa, α)
- Otkriće
- Od praistorije
- Poreklo
- U prirodi, od nastanka Zemlje
Da li je ovaj element radioaktivan? Ne.
Kalaj-120 ima 50 protona i 70 neutrona, odnosno 1,40 neutrona na svaki proton. Težim jezgrima treba više neutrona da bi protoni bili razmaknuti, a ovaj odnos je unutar uske zone u kojoj jaka nuklearna sila nadvladava električno odbijanje protona.
Samo od sebe, ovo jezgro se nikada neće raspasti.
Kalaj ima deset stabilnih izotopa, više od bilo kog drugog elementa. Njegovih 50 protona je „magični broj“ koji popunjava nuklearnu ljusku.
Prikaži podatke kao tabelu
| Izotop | Protoni | Neutroni | Stabilnost |
|---|---|---|---|
| Vodonik-1 | 1 | 0 | Stabilan |
| Helijum-4 | 2 | 2 | Stabilan |
| Litijum-7 | 3 | 4 | Stabilan |
| Berilijum-9 | 4 | 5 | Stabilan |
| Bor-11 | 5 | 6 | Stabilan |
| Ugljenik-12 | 6 | 6 | Stabilan |
| Azot-14 | 7 | 7 | Stabilan |
| Kiseonik-16 | 8 | 8 | Stabilan |
| Fluor-19 | 9 | 10 | Stabilan |
| Neon-20 | 10 | 10 | Stabilan |
| Natrijum-23 | 11 | 12 | Stabilan |
| Magnezijum-24 | 12 | 12 | Stabilan |
| Aluminijum-27 | 13 | 14 | Stabilan |
| Silicijum-28 | 14 | 14 | Stabilan |
| Fosfor-31 | 15 | 16 | Stabilan |
| Sumpor-32 | 16 | 16 | Stabilan |
| Hlor-35 | 17 | 18 | Stabilan |
| Argon-40 | 18 | 22 | Stabilan |
| Kalijum-39 | 19 | 20 | Stabilan |
| Kalcijum-40 | 20 | 20 | Stabilan |
| Skandijum-45 | 21 | 24 | Stabilan |
| Titan-48 | 22 | 26 | Stabilan |
| Vanadijum-51 | 23 | 28 | Stabilan |
| Hrom-52 | 24 | 28 | Stabilan |
| Mangan-55 | 25 | 30 | Stabilan |
| Gvožđe-56 | 26 | 30 | Stabilan |
| Kobalt-59 | 27 | 32 | Stabilan |
| Nikl-58 | 28 | 30 | Stabilan |
| Bakar-63 | 29 | 34 | Stabilan |
| Cink-64 | 30 | 34 | Stabilan |
| Galijum-69 | 31 | 38 | Stabilan |
| Germanijum-74 | 32 | 42 | Stabilan |
| Arsen-75 | 33 | 42 | Stabilan |
| Selen-80 | 34 | 46 | Stabilan |
| Brom-79 | 35 | 44 | Stabilan |
| Kripton-84 | 36 | 48 | Stabilan |
| Rubidijum-85 | 37 | 48 | Stabilan |
| Stroncijum-88 | 38 | 50 | Stabilan |
| Itrijum-89 | 39 | 50 | Stabilan |
| Cirkonijum-90 | 40 | 50 | Stabilan |
| Niobijum-93 | 41 | 52 | Stabilan |
| Molibden-98 | 42 | 56 | Stabilan |
| Tehnecijum-98 | 43 | 55 | Poluraspad: oko 4,2 miliona godina |
| Rutenijum-102 | 44 | 58 | Stabilan |
| Rodijum-103 | 45 | 58 | Stabilan |
| Paladijum-106 | 46 | 60 | Stabilan |
| Srebro-107 | 47 | 60 | Stabilan |
| Kadmijum-114 | 48 | 66 | Stabilan |
| Indijum-115 | 49 | 66 | Stabilan |
| Kalaj-120 | 50 | 70 | Stabilan |
| Antimon-121 | 51 | 70 | Stabilan |
| Telur-130 | 52 | 78 | Stabilan |
| Jod-127 | 53 | 74 | Stabilan |
| Ksenon-132 | 54 | 78 | Stabilan |
| Cezijum-133 | 55 | 78 | Stabilan |
| Barijum-138 | 56 | 82 | Stabilan |
| Lantan-139 | 57 | 82 | Stabilan |
| Cerijum-140 | 58 | 82 | Stabilan |
| Prazeodijum-141 | 59 | 82 | Stabilan |
| Neodijum-142 | 60 | 82 | Stabilan |
| Prometijum-145 | 61 | 84 | Poluraspad: oko 17,7 godina |
| Samarijum-152 | 62 | 90 | Stabilan |
| Evropijum-153 | 63 | 90 | Stabilan |
| Gadolinijum-158 | 64 | 94 | Stabilan |
| Terbijum-159 | 65 | 94 | Stabilan |
| Disprozijum-164 | 66 | 98 | Stabilan |
| Holmijum-165 | 67 | 98 | Stabilan |
| Erbijum-166 | 68 | 98 | Stabilan |
| Tulijum-169 | 69 | 100 | Stabilan |
| Iterbijum-174 | 70 | 104 | Stabilan |
| Lutecijum-175 | 71 | 104 | Stabilan |
| Hafnijum-180 | 72 | 108 | Stabilan |
| Tantal-181 | 73 | 108 | Stabilan |
| Volfram-184 | 74 | 110 | Stabilan |
| Renijum-187 | 75 | 112 | Stabilan |
| Osmijum-192 | 76 | 116 | Stabilan |
| Iridijum-193 | 77 | 116 | Stabilan |
| Platina-195 | 78 | 117 | Stabilan |
| Zlato-197 | 79 | 118 | Stabilan |
| Živa-202 | 80 | 122 | Stabilan |
| Talijum-205 | 81 | 124 | Stabilan |
| Olovo-208 | 82 | 126 | Stabilan |
| Bizmut-209 | 83 | 126 | Stabilan |
| Polonijum-209 | 84 | 125 | Poluraspad: oko 124 godine |
| Astat-210 | 85 | 125 | Poluraspad: oko 8,1 sata |
| Radon-222 | 86 | 136 | Poluraspad: oko 3,8 dana |
| Francijum-223 | 87 | 136 | Poluraspad: oko 22 minuta |
| Radijum-226 | 88 | 138 | Poluraspad: oko 1.600 godina |
| Aktinijum-227 | 89 | 138 | Poluraspad: oko 21,8 godina |
| Torijum-232 | 90 | 142 | Poluraspad: oko 14 milijardi godina |
| Protaktinijum-231 | 91 | 140 | Poluraspad: oko 32.800 godina |
| Uranijum-238 | 92 | 146 | Poluraspad: oko 4,5 milijardi godina |
| Neptunijum-237 | 93 | 144 | Poluraspad: oko 2,1 miliona godina |
| Plutonijum-244 | 94 | 150 | Poluraspad: oko 80 miliona godina |
| Americijum-243 | 95 | 148 | Poluraspad: oko 7.370 godina |
| Kirijum-247 | 96 | 151 | Poluraspad: oko 15,6 miliona godina |
| Berklijum-247 | 97 | 150 | Poluraspad: oko 1.380 godina |
| Kalifornijum-251 | 98 | 153 | Poluraspad: oko 900 godina |
| Ajnštajnijum-252 | 99 | 153 | Poluraspad: oko 472 dana |
| Fermijum-257 | 100 | 157 | Poluraspad: oko 100 dana |
| Mendeljevijum-258 | 101 | 157 | Poluraspad: oko 51 dan |
| Nobelijum-259 | 102 | 157 | Poluraspad: oko 58 minuta |
| Lorensijum-266 | 103 | 163 | Poluraspad: oko 11 sati |
| Raderfordijum-267 | 104 | 163 | Poluraspad: otprilike sat vremena |
| Dubnijum-268 | 105 | 163 | Poluraspad: otprilike jedan dan |
| Siborgijum-269 | 106 | 163 | Poluraspad: otprilike 10 minuta |
| Borijum-270 | 107 | 163 | Poluraspad: oko jedan minut |
| Hasijum-269 | 108 | 161 | Poluraspad: oko 15 sekundi |
| Majtnerijum-278 | 109 | 169 | Poluraspad: nekoliko sekundi |
| Darmštatijum-281 | 110 | 171 | Poluraspad: oko 13 sekundi |
| Rendgenijum-282 | 111 | 171 | Poluraspad: manje od dva minuta |
| Kopernicijum-285 | 112 | 173 | Poluraspad: oko 30 sekundi |
| Nihonijum-286 | 113 | 173 | Poluraspad: oko 10 sekundi |
| Flerovijum-289 | 114 | 175 | Poluraspad: oko 2 sekunde |
| Moskovijum-290 | 115 | 175 | Poluraspad: manje od sekunde |
| Livermorijum-293 | 116 | 177 | Poluraspad: oko 60 milisekundi |
| Tenesin-294 | 117 | 177 | Poluraspad: oko 50 milisekundi |
| Oganeson-294 | 118 | 176 | Poluraspad: manje od milisekunde |
Kako su raspoređeni elektroni
Elektroni popunjavaju orbitale od najniže energije naviše. Svaka kućica prima najviše dva elektrona suprotnih spinova, a unutar podljuske elektroni se prvo raspoređuju pojedinačno, pa se tek onda sparuju. Potpuna konfiguracija je 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s2 3d10 4p6 5s2 4d10 5p2.
- 1s2
- 2s2
- 2p6
- 3s2
- 3p6
- 4s2
- 3d10
- 4p6
- 5s2
- 4d10
- 5p2
Gde se nalazi
Kalaj se nalazi u 5. periodi i 14. grupi. Grupa je kolona koju deli sa elementima koji se ponašaju slično. Perioda govori da elektroni zauzimaju 5 ljuski. U spoljašnjoj ljusci ima 4 elektrona i pripada p-bloku, nazvanom po vrsti orbitale koju popunjavaju njegovi poslednji elektroni.